Begin 2011, toen de opstanden in Tunesië en Egypte net in volle gang waren, organiseerden De Balie en anderen het programma The Art of Revolution, om de rol ter discussie te stellen van kunst en cultuur in de revolutionaire wind die door de regio waait. Het tweede weekend van december komt er een vervolg, opnieuw met veel deelnemers uit Noord-Afrika.

De werkelijkheid van de Arabische wereld blijkt veel weerbarstiger dan velen in het voorjaar hadden gehoopt, zo blijkt bijvoorbeeld uit de recente gebeurtenissen in Egypte en de toch twijfelachtige verkiezingen in Marokko. Van de andere kant maken de mensen in Noord-Afrika en de rest van de Arabische wereld duidelijk dat ze de moed niet hebben opgegeven en blijven vechten voor een samenleving waarin recht wordt gedaan aan iedereen. The Art of Revolution II wil die geluiden voor het voetlicht brengen.  Hieronder een samenvatting van het programma.

vrijdag 9 december

Poetic Justice

Een voorstelling van jonge vrouwelijke woordkunstenaars, in het teken van de kracht van het woord. De deelneemsters, uit zowel het Midden Oosten als Nederland, verwoorden door middel van rap, poëzie, literatuur en spoken word een kritische visie op de maatschappij. Opererend vanuit een omgeving waar vrijheid van het woord niet altijd een vanzelfsprekendheid is verkondigen zij een eigen en afwijkend geluid. Zoals de Tunesische zangeres Emel Mathlouti sprak tijdens de jasmijn Revolutie in Tunis van januari dit jaar: “Ik ben de stem van degenen die niet  buigen, ik ben vrij en mijn woorden zijn vrij”. Centraal deze avond staat de vraag: Wat is de betekenis van de revolutionaire golf voor vrouwen in het Midden Oosten?

Met onder andere de Egyptische rapster Maryam Saleh, begeleid door Zeid Hamdan van Lebanese Underground (Beiroet), spoken word artists Najiba Abdellaoui (NL-Marokko) en Karima el Fillali (NL), de Tunesische zangeres Emel Mathlouthi, en een keynote van de Egyptische theatermaakster Nehad Selaiha.

zaterdag 10 december

The New Middle East

Presentaties van Robert Kluijver en Neil van der Linden.

Kluijver gaat in op de recente ontwikkelingen in beeldende kunsten op het Arabisch schiereiland. Terwijl Dubai, Abu Dhabi en Doha vooral bekendheid genieten omdat ze 'culturele districten' uit de grond stampen met internationale musea en kunstbeurzen, richt zijn blik zich meer op de sociale en culturele omwentelingen die onder de bevolking plaats vinden.

Van der Linden treedt op als VJ. Samen met het publiek doorkruist hij de wereld van de popcultuur en muziek. Hij toont een scala aan audiovisuele clips, waarmee we van Marokko tot aan Afghanistan het Midden-Oosten exploreren. Genres en definities staan vanavond niet centraal. De overeenkomsten tussen de verschillende uitingen van popcultuur blijken keer op keer groter te zijn dan de verschillen.

Cultural Contamination

Tijdens het festival wordt niet alleen het werk getoond van kunstenaars en artiesten uit het Midden Oosten, maar wordt er ook samengewerkt met Nederlandse kunstenaars. Kunstenaars uit het westen en oosten laten zich door elkaar inspireren, cureren elkaars werk en improviseren samen. Het programma Cultural Contamination brengt alle kunstenaars samen aan tafel om hun ervaringen met het publiek te delen.

Tunesië: democratie onder de microscoop

Gewapend met een camera hebben Tunesische filmmakers verslag gelegd van de reacties van Tunesische burgers in de nadagen van de revolutie. In een serie korte films worden de dromen, twijfels, woede en hoop van de Tunesische bevolking op eigenzinnige manier in beeld gebracht. Filmcriticus Hassouna Mansouri gaat in gesprek met Ridha Tlili, de initiator van het project, en socioloog Erkan Yigit maakt de analyse.

Tasweesh

Een verzameling eigenzinnige kunstenaars uit Palestina. Een combinatie van atmosferische, archaïseerde muzikale video’s met politieke oriëntatie is hun handelsmerk. Vandaag voeren zij een experimentele performance uit, met een duizelingwekkende mix aan muziek, geluid, video en installatiekunst.

Zeid and the Wings

Eclectische groep muzikanten uit Libanon maakt een verleidelijke mix van Arabische folk, reggae, rock en electro. De band is een project van Zeid Hamdan: singer-songwriter, muzikant en pionier in de Libanese underground muziek scene. Hun nummer Generale Suleiman was in 2010 een grote hit op YouTube.

zondag 11 december

Dubbele voorstelling.

Fouad Mohamed, Nir de Volff, Haytham Safia - Come as You Are

Twee mannen uit het Midden-Oosten ontmoeten elkaar in de serene Sinai woestijn. Met allebei in een staat van onrust vervaagt de grens tussen normaal en absurd gedrag. De mannen verlangen te ontsnappen aan politieke gebeurtenissen.

Um Muhamad - Smadar Yaaron

In een virtuele, interactieve ontmoeting tussen een oude joods Israëlische vrouw en een oude Palestijnse vrouw vertellen beiden over de tijd, dat ze als jong  meisje vluchteling werden –de een in Europa in de jaren ‘40, de ander tijdens de Nakba in 1948. De joodse vrouw nodigt het publiek uit in haar woonkamer (het theater), terwijl de Palestijnse vrouw wordt geïnterviewd en te zien is op het scherm.

Lana Nasser - In the Lost and Found

"Ik was niet altijd een vrouw, een Arabier of een Moslim, deze labels kwamen met de tijd.” Gebaseerd op persoonlijke ervaringen verbeeldt de Jordanese Lana Nasser taboes en vooroordelen over het vrouw-zijn. Op het toneel onderzoekt ze op welke manier opgelegde rollen én rollen die zijzelf toe-eigent haar vrouwelijke identiteit bepalen.

The Art of Revolution Part Two

Het grote slotdebat van het festival waarbij alle artiesten, kunstenaars en andere betrokkenen van het zowel het festival in De Balie als het festival van Dancing on the Edge aanwezig zijn. We richten ons op de toekomst, is er reden tot optimisme of pessimisme? Wat beschouwen de sprekers als grootste uitdaging voor hen zelf en de regio? Samen met alle aanwezige artiesten bespreken we de relatie tussen hun werk en de Arabische revoluties. Is kunst de motor achter politiek en sociaal engagement? Of moeten we stoppen met het politiseren van kunst en het zien voor wat het is!

Met onder andere Nehad Selaiha (Egypte), Lana Nasser (Jordanië) Monique Samuel (NL-Egypte), Mounir Saeed (Egypte), Ayman Ramadanen (Egypte) en Zeid Hamdan (Libanon) en onder leiding van Abdelkader Benali (NL-Marokko).

The Art of Revolution II is een samenwerkingsproject van De Balie, Dancing on the Edge en curator Neil van der Linden.